خلاصه مقاله ارائه شده در نخستین همایش ملی ماهیان زینتی ایران

با گسترش گونه‌های دریایی از دهه 1970 تجارت ماهیان زینتی اهمیت اقتصادی بیشتری یافت. امروزه ارزش مبادلات جهانی حدود  319 میلیون دلار و ارزش خرده‌فروشی آن  بالغ بر ده‌ها میلیارد دلار می‌گردد. 21 درصد ارزش مبادلات جهانی مربوط به گونه‌های دریایی است. قیمت خرده‌فروشی گونه‌های دریایی به 500- 1500 دلار و قیمت  ماهیان خوراکی 6- 16.5 دلار است.

در ایالات‌متحده  وجود 20 میلیون آکواریوم  و برای سال 2008 نگهداری 142 میلیون ماهی آب شیرین و 9.6 میلیون ماهی آب شور گزارش شده‌است. بیشتر حجم مبادلات مربوط به گونه‌های خانواده دلقک‌ماهیان و سهم ارزشی مربوط به خانواده فرشته‌ماهیان  است. 1539 گونه ماهی آکواریومی، 102 گونه مرجان و 293 گونه بی‌مهره در جهان وجود دارد که 1000 گونه ماهی از 50 خانواده در این صنعت مبادله میشوند اما تنها 25 گونه آب شور پرورشی هستند و 98 درصد وحشی‌اند. 98٪ ماهیان نیز مربوط به مناطق حاره و بقیه آب سردند. از 1993 الی 1997واردات اروپا در کنار مشتریان پایداری چون ایالات متحده و ژاپن 7/7

درصد رشد داشته است. در 1998 اندونزی نیز به عنوان بزرگترین صادرکننده‌ 5.1 میلیون دلار درآمد داشته است. سنگاپور و مالدیو  نیز بالاترین حجم صادرات را دارند.

   در ایران با حدود 40-50 سال سابقه حدود 3 هزار نفر با تولید فعلی حدود 84 میلیون قطعه مشغول‌اند. بطور متوسط سالیانه 63 تن ماهی زینتی وارد و 17 تن صادر می‌گردد .

    در دوره  آماری  1372 - 1387 حدود 370 هزار دلار صادرات و 9 میلیون دلار واردات صورت گرفته که به ترتیب ارزش سال 1387 آن 33.4 هزار دلار  و 2.3 میلیون دلار بوده است. رشد صادرات و واردات به ترتیب 5-  و 17.8درصد است. بیشترین ارزش صادرات مربو‌ط به کشورهای ایتالیا، هنگ کنگ و عراق و واردات مربوط به تایلند، مالزی و چین بوده است. با وجود سهم ناچیز مبادلات تجاری، رشد تولید، تنوع کشو‌رها، حجم و ارزش مبادلات نشان رونق صنعت در کشور و بازار است.

   عملیات جمع‌آوری، تکثیر و پرورش، نگهداری، حمل، بسته بندی و توزیع، بعنوان زمینه اشتغالزایی،  علاوه بر حفظ تنوع‌زیستی، اثر بهداشت روانی، قابلیت سرگرمی و افزایش جاذبه های توریستی و درآمد‌های صادراتی نقش بسزایی در جهش اقتصادی بسیاری از کشور‌ها داشته است که حمایت ویژه و برنامه‌ریزی هدفمند دولت می‌تواند موجب افزایش منافع کشور و توسعه پایدار صنعت گردد.